Chỉ số và đầu tư thụ động: bạn đang mua “cả thị trường” nghĩa là gì

Một chỉ số là một quy tắc, không phải một danh sách bất biến. Quy tắc đó nói: chọn những cổ phiếu thỏa các điều kiện nào, và cho mỗi cổ phiếu tỷ trọng bao nhiêu. Bộ quy tắc này được công bố công khai và được rà soát định kỳ.

Cách tính tỷ trọng phổ biến nhất là theo vốn hóa: doanh nghiệp lớn hơn chiếm tỷ trọng lớn hơn. Nghĩa là khi bạn mua một ETF vốn hóa, phần lớn tiền của bạn nằm ở một số doanh nghiệp lớn nhất, chứ không chia đều cho mọi cổ phiếu trong rổ.

Vì sao “ETF Việt Nam” không phải một thứ duy nhất

Thị trường Việt Nam có nhiều họ chỉ số khác nhau. Có chỉ số gồm các cổ phiếu vốn hóa lớn nhất, có chỉ số lọc theo tiêu chí còn dư địa cho nhà đầu tư nước ngoài, có chỉ số tập trung vào một nhóm ngành như tài chính.

Hai ETF mô phỏng hai chỉ số khác nhau sẽ có danh mục khác nhau, mức tập trung ngành khác nhau và biến động khác nhau — dù cả hai đều là “ETF cổ phiếu Việt Nam”. Vì vậy việc đầu tiên khi xem một ETF là đọc tên chỉ số nó bám, rồi đọc quy tắc của chỉ số đó.

Đầu tư thụ động thực chất là gì

Thụ động không có nghĩa là không có quyết định. Bạn vẫn quyết định chọn chỉ số nào, tức chọn phơi nhiễm với phần nào của thị trường. Điều bạn bỏ đi là việc chọn từng cổ phiếu bên trong chỉ số đó. Đó là một sự phân công lao động, không phải sự thiếu suy nghĩ.