Nhiều năm trở lại đây, mỗi dịp mùng 10 tháng Giêng – ngày vía Thần Tài, chúng ta lại chứng kiến một hình ảnh quen thuộc: những hàng dài người kiên nhẫn xếp hàng trước các tiệm vàng với mong muốn mua một ít vàng để lấy may đầu năm. Cùng với phong tục lì xì, mua vàng đầu năm dường như đã trở thành một thói quen không thể thiếu để khởi đầu một năm mới hanh thông và suôn sẻ về tài chính.

"Nudge" – Cú hích nhẹ tạo ra bước chuyển lớn

Năm 2008, Richard H. Thaler, nhà kinh tế học người Mỹ (đoạt giải Nobel Kinh tế năm 2017) và giáo sư Cass Robert Sunstein từ Đại học Harvard đã đưa ra khái niệm “Cú hích” (Nudge) trong cuốn sách cùng tên. Theo hai tác giả, lý thuyết “Cú hích” đưa ra ý tưởng rằng cách định hình môi trường, hay còn gọi là kiến trúc sự lựa chọn, có thể điều hướng hành vi con người trong việc lựa chọn một phương án nhất định. Yếu tố then chốt của “Cú hích” là khả năng giúp cá nhân duy trì quyền tự do lựa chọn và kiểm soát được các quyết định của mình một cách tự nhiên và nhẹ nhàng nhất. Tại Việt Nam, có thể xem ngày vía Thần Tài đóng vai trò như một “Cú hích” từ bối cảnh văn hóa. Nó không chỉ là một nghi thức tâm linh, mà còn tạo ra một khung thời gian đặc biệt thúc đẩy cá nhân thực hiện hành vi tích lũy tài chính. Bối cảnh xã hội và niềm tin về sự may mắn trong ngày mùng 10 tháng Giêng đã vô tình tạo ra một môi trường thuận lợi, giúp việc ra quyết định mở hầu bao mua vàng tích trữ trở nên dễ dàng và ít áp lực hơn.

Bên cạnh đó, theo nghiên cứu về Hiệu ứng Khởi đầu mới (The Fresh Start Effect) từ các nhà khoa học hành vi tại trường kinh doanh Wharton, Đại học Pennsylvania (Mỹ) được đăng tải trên tạp chí Management Science (2014), những mốc thời gian mang tính biểu tượng như đầu năm mới, đầu tháng, hay sinh nhật kích hoạt hai cơ chế tâm lý quan trọng.

Thứ nhất, chúng tạo ra ranh giới giữa quá khứ và hiện tại, giúp chúng ta gác lại những khó khăn, thất bại của năm cũ để bước vào một năm mới với tâm thế “làm lại từ đầu” – một phiên bản tốt hơn, sung túc và may mắn hơn.

Thứ hai, những cột mốc này kéo chúng ta ra khỏi những lo toan thường nhật để nhìn nhận cuộc đời một cách tổng thể, từ đó thôi thúc những hành động mang tính biểu tượng cho cả một năm phía trước. Nói cách khác, việc thực hiện một giao dịch tài chính vào ngày Thần Tài không chỉ là mua vận may, mà đó còn là thời điểm “tâm lý vàng” để mỗi người gửi gắm khát vọng cho một năm thịnh vượng.

Chứng chỉ quỹ: Lấy may đầu năm bằng tư duy đầu tư hiện đại

Nếu mục đích cốt lõi của việc mua vàng ngày Thần Tài là tích lũy và tìm kiếm sự may mắn về tài chính, thì trong kỷ nguyên mới, chứng chỉ quỹ đầu tư cũng là loại tài sản phù hợp để hiện thực hóa ý nghĩa này một cách hiệu quả. Thay vì tiêu tốn thời gian xếp hàng nhiều giờ, phải chấp nhận mức chênh lệch giá mua - bán lớn như vàng vật chất, và bị giới hạn về số lượng vàng được mua, nhà đầu tư hiện nay có thể dễ dàng ngồi nhà mua chứng chỉ quỹ qua internet chỉ với vài thao tác đơn giản.

Thay vì phụ thuộc vào biến động của một loại hàng hóa đơn lẻ, việc chọn chứng chỉ quỹ giúp vốn đầu tư của bạn được hòa vào dòng chảy của những doanh nghiệp đầu ngành — những tổ chức trực tiếp tạo ra công ăn việc làm, giá trị thặng dư cho nền kinh tế và đang nhận được sự hỗ trợ lớn từ Chính phủ. Theo góc nhìn tích cực, bạn cũng có thể xem việc mua chứng chỉ quỹ đầu năm là hình thức “nhận vía may mắn” từ những công ty hàng đầu Việt Nam. Đây cũng là sự chuyển dịch từ việc nắm giữ tài sản tĩnh sang đồng hành và tận hưởng thành quả tăng trưởng của các doanh nghiệp dẫn dắt nền kinh tế.

Xét về mặt hiệu suất đầu tư, chứng chỉ quỹ cũng cho thấy mức lợi nhuận hoàn toàn không thua kém các kênh tích sản truyền thống. Minh chứng thực tế từ quỹ mở DCDS – quỹ cổ phiếu có 22 năm lịch sử trên thị trường Việt Nam, được vận hành bởi Dragon Capital – đã cho thấy mức lợi nhuận ấn tượng.

Chỉ riêng trong năm 2025, tăng trưởng của quỹ đạt xấp xỉ 33%. Nhìn theo khung thời gian dài hơn, tăng trưởng lũy kế 3 năm gần nhất của DCDS đạt tới 110%, tương ứng với mức lợi nhuận bình quân 28%/năm. Với hiệu suất này, tài sản của nhà đầu tư có thể nhân đôi chỉ sau khoảng 2,5 năm nắm giữ. Con số này không chỉ là sự may mắn, mà là kết quả của nội tại các doanh nghiệp trong danh mục đầu tư của quỹ và sức mạnh của lãi kép theo thời gian.

Lời kết

Ngày Thần Tài năm nay, hãy để lộ trình thịnh vượng của bạn bắt đầu bằng một lựa chọn có cơ sở khoa học. Chọn chứng chỉ quỹ chính là cách bạn khẳng định một tư duy tài chính hiện đại: không hành động theo cảm tính mà chủ động kiến tạo kết quả bằng khoa học hành vi và chiến lược đồng hành cùng sự phát triển của nền kinh tế.

Sau cùng, cú hích quan trọng nhất không đến từ việc chúng ta cầm gì trong tay, mà đến từ khoảnh khắc bạn quyết định đầu tư một cách thông thái và có hệ thống để từ đó tạo đà thuận lợi cho một hành trình tài chính hanh thông.