Tiêu điểm

• Luôn nhìn dài hạn vì hiệu suất 1 năm không nói lên năng lực thật. Hãy xem CAGR 3–5 năm để đánh giá tính bền vững của quỹ.

• Không có một chỉ số đơn lẻ nào phản ánh toàn bộ – Cần kết hợp lợi nhuận tuyệt đối, CAGR và so sánh với chỉ số tham chiếu (benchmark) để có cái nhìn đầy đủ và công bằng.

• Ổn định quan trọng hơn tốc độ – Quỹ duy trì tăng trưởng đều, ít biến động, giúp nhà đầu tư kiên trì tích sản dài hạn.

1. Lợi nhuận tuyệt đối ngắn hạn

Lợi nhuận tuyệt đối (absolute return) thể hiện kết quả đầu tư trong một giai đoạn cụ thể — 6 tháng, 1 năm hay từ đầu năm tới nay. Công thức đơn giản:

Nếu bạn đầu tư 100 triệu và cuối năm tài sản tăng lên 110 triệu, quỹ đạt lợi nhuận tuyệt đối 10%.
Chỉ số này rất trực quan, nhưng cũng dễ gây hiểu lầm do một thời kỳ không thể đại diện cho cả hành trình. Nhiều quỹ cổ phiếu từng tăng 25% trong năm hay trong quý bạn đo lường đúng lúc thị trường phục hồi, nhưng lại âm sâu năm trước đó.

2. CAGR – tốc độ tăng trưởng thực tế qua thời gian

Để đo sức bền của quỹ, chỉ số quan trọng hơn là CAGR (Compound Annual Growth Rate) – tốc độ tăng trưởng kép bình quân hàng năm. Nó cho biết nếu lợi nhuận được tái đầu tư liên tục, quỹ thực sự tăng bao nhiêu phần trăm mỗi năm trong suốt giai đoạn đó.

Ví dụ, một quỹ tăng từ 100 triệu lên 133 triệu trong 3 năm có CAGR xấp xỉ 9,97%/năm.
Khác với lợi nhuận tuyệt đối, CAGR “làm phẳng” biến động từng năm, phản ánh năng lực ổn định của quỹ. Chính vì vậy, khi so sánh các quỹ cùng loại, nhà đầu tư nên ưu tiên xem CAGR 3–5 năm, thay vì hiệu suất của một năm riêng lẻ.

3. Lợi nhuận tương đối – thước đo năng lực vượt trội

Một quỹ đầu tư chỉ thật sự được coi là hiệu quả khi tạo ra lợi nhuận cao hơn thị trường chung, tức là vượt chỉ số tham chiếu (benchmark).
Ví dụ, nếu VN-Index tăng 10% trong năm, còn quỹ cổ phiếu tăng 13%, quỹ đã tăng cao hơn (outperform) 3% – nghĩa là đội ngũ quản lý tạo thêm giá trị so với thị trường. Ngược lại, nếu quỹ chỉ tăng 7%, dù vẫn có lợi nhuận tuyệt đối nhưng lại tăng trưởng thấp hơn (underperform) 3%, tức là làm kém hơn việc đơn giản mua cả thị trường.

Mỗi loại quỹ có chỉ số tham chiếu (benchmark) riêng nên bạn cần đọc báo cáo quỹ để xem quỹ mình đầu tư dùng chỉ số tham chiếu nào. Một quỹ tốt không cần “thắng” mọi năm, nhưng nếu trung bình 3–5 năm vẫn vượt chỉ số tham chiếu, đó là dấu hiệu cho thấy năng lực quản lý thực sự.

4. Đánh giá toàn diện: so sánh, nhất quán và chiến lược

Sau khi so sánh các chỉ số sinh lời như trên, nhà đầu tư nên đặt câu hỏi:

• Quỹ có liên tục vượt chỉ số tham chiếu không?

• So với các quỹ cùng loại, vị trí của quỹ này ở đâu?

• Chiến lược đầu tư có ổn định qua thời gian hay thay đổi thất thường?

Một quỹ tốt thường duy trì kết quả tích cực trong phần lớn thời gian, phục hồi nhanh sau giai đoạn giảm, và có đội ngũ quản lý gắn bó lâu dài. Đó là dấu hiệu của tính nhất quán (consistency) – yếu tố quan trọng nhất giúp nhà đầu tư yên tâm tích sản dài hạn.

5. Cách đọc báo cáo hiệu suất quỹ

Mỗi tháng, công ty quản lý quỹ đều công bố báo cáo cập nhật. Nhà đầu tư nên tập trung vào ba phần:

• Hiệu suất theo kỳ hạn: 1 tháng, 1 năm, 3 năm, từ khi thành lập – để nhìn tổng thể ngắn và dài hạn.

• So sánh với tham chiếu xem quỹ có outperform không.

• Phân bổ danh mục: tỷ trọng cổ phiếu, trái phiếu, các ngành trọng tâm – phản ánh chiến lược và mức độ rủi ro.

Ví dụ: báo cáo tháng 9/2025 của DCDS – Quỹ đầu tư chứng khoán năng động của Dragon Capital, cho thấy NAV tăng 32.2% trong 12 tháng, trong khi chỉ số tham chiếu là VN-Index tăng 29%. Sự chênh lệch này chứng minh quỹ đang vận hành hiệu quả hơn thị trường tham chiếu, với chiến lược phù hợp bối cảnh.

6. Tránh sai lầm phổ biến

Rất nhiều nhà đầu tư mới chỉ nhìn con số lợi nhuận ngắn hạn mà bỏ qua bức tranh tổng thể. Ngoài ra, việc không so sánh với chỉ số tham chiếu khiến họ dễ ngộ nhận rằng quỹ đang hoạt động tốt. Cuối cùng, bỏ qua yếu tố rủi ro và độ ổn định dẫn đến hành vi đầu tư thiếu kiên định – rút vốn khi thị trường điều chỉnh, khiến “lãi thành lỗ”.

7. Kết luận

Hiểu các chỉ số hiệu suất quỹ không nhằm tìm ra “quỹ lời nhất”, mà để nhận biết quỹ nào phù hợp nhất với bạn – một quỹ có thể đồng hành lâu dài, giúp bạn yên tâm tích sản mà không phải lo lắng mỗi khi thị trường biến động. Đầu tư thành công không đến từ việc chọn đúng một quỹ trong một năm tốt, mà đến từ việc kiên trì với quỹ phù hợp, hiểu rõ bản chất và tin vào sức mạnh của thời gian.