3 tiêu điểm chính

• Quỹ mở là quỹ đầu tư cho phép nhà đầu tư mua – bán chứng chỉ quỹ (CCQ) trực tiếp với công ty quản lý bất cứ lúc nào, theo giá NAV được tính và công bố hàng ngày.

• Khi có yêu cầu từ nhà đầu tư, Quỹ mở phát hành thêm hay mua lại chứng chỉ quỹ theo giá trị tài sản ròng hàng ngày. 

• Đầu tư vào CCQ rất phù hợp với người bận rộn, vốn không lớn, ít kinh nghiệm chứng khoán, nhưng có tư duy đầu tư trung – dài hạn (từ 3–5 năm trở lên) và chấp nhận biến động ngắn hạn.

Giới thiệu

Nếu trước đây, tích sản thường gắn liền với việc mua vàng hay bất động sản, thì tài sản tài chính đang mở ra một hướng đầu tư mới – linh hoạt, vốn ban đầu thấp và phù hợp với thế hệ có kỹ năng số. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thời gian theo dõi thị trường chứng khoán mỗi ngày hay có đủ kiến thức chuyên môn để phân tích từng cổ phiếu do vậy, quỹ mở trở thành một giải pháp đáng cân nhắc.

Quỹ mở là gì?

Quỹ mở (Open-ended Fund) là loại quỹ đầu tư cho phép nhà đầu tư mua và bán chứng chỉ quỹ (CCQ) trực tiếp với công ty quản lý bất cứ lúc nào, với giá trị được xác định theo NAV (Net Asset Value - Giá trị Tài sản Ròng) công bố hàng ngày.

Về bản chất, quỹ mở hoạt động theo nguyên tắc nhiều nhà đầu tư cùng đóng góp tiền vào một quỹ chung, sau đó ban điều hành quỹ sẽ sử dụng số vốn này để đầu tư vào danh mục đa dạng gồm cổ phiếu, trái phiếu và/hoặc các tài sản tài chính khác tùy theo cam kết ban đầu với nhà đầu tư khi lập quỹ. Lợi nhuận hay lỗ của quỹ sẽ được phân bổ cho các nhà đầu tư (NĐT) theo tỷ lệ số chứng chỉ quỹ mỗi người nắm giữ.

Đặc điểm cốt lõi

1. Số lượng chứng chỉ quỹ không giới hạn

Điểm phân biệt quan trọng nhất giữa quỹ mở và quỹ đóng nằm ở tính linh hoạt trong phát hành chứng chỉ. Quỹ mở có thể phát hành thêm chứng chỉ quỹ mới bất cứ khi nào có NĐT muốn mua, và thu hồi chứng chỉ khi có người muốn bán. Điều này có nghĩa là quy mô quỹ có thể tăng hoặc giảm liên tục theo dòng vốn vào ra.

Khi bạn quyết định đầu tư, công ty quản lý quỹ sẽ phát hành CCQ mới dựa trên số tiền bạn đầu tư và giá NAV của ngày giao dịch. Ngược lại, khi bạn muốn rút tiền, công ty sẽ mua lại chứng chỉ của bạn theo NAV hiện hành và hủy bỏ những chứng chỉ đó. Cơ chế này đảm bảo rằng quỹ luôn có thể đáp ứng nhu cầu mua vào và bán ra của nhà đầu tư mà không bị giới hạn bởi số lượng chứng chỉ cố định.

2. Định giá hàng ngày theo NAV

NAV là chỉ số quan trọng nhất của quỹ mở, đóng vai trò như "giá cổ phiếu" của quỹ. Tuy nhiên, khác với cổ phiếu có giá biến động liên tục trong phiên giao dịch, NAV được tính và công bố một lần/ngày vào cuối ngày định giá, dựa trên giá đóng cửa của các tài sản mà quỹ đang nắm giữ, và thường được công bố sau giờ thị trường giao dịch chính thức kết thúc.

Việc định giá theo NAV hàng ngày mang lại tính minh bạch cao. Mọi giao dịch mua bán trong cùng một ngày đều được thực hiện ở mức giá giống nhau, tránh tình trạng một số nhà đầu tư được lợi thế hơn người khác do thời điểm giao dịch khác nhau trong ngày. Điều này cũng giúp nhà đầu tư không phải lo lắng về việc canh thời điểm vào thị trường trong ngắn hạn. Tham khảo tại đây để biết cách NAV được tính toán như thế nào.

3. Thanh khoản cao

Một trong những ưu điểm lớn của quỹ mở là khả năng chuyển đổi thành tiền mặt tương đối nhanh chóng. Nhà đầu tư có thể gửi yêu cầu bán chứng chỉ quỹ bất cứ lúc nào, và tiền thường được chuyển về tài khoản ngân hàng trong vòng 2-5 ngày làm việc, tùy thuộc vào quy định của từng công ty quản lý quỹ.

Mức độ thanh khoản này cao hơn nhiều so với bất động sản (có thể mất nhiều tháng để bán), cao hơn một số kênh đầu tư có kỳ hạn ràng buộc, nhưng chậm hơn so với cổ phiếu (có thể bán và nhận tiền trong 2-3 ngày hoặc nhận ngay nếu ứng trước tiền bán) hoặc tiết kiệm không kỳ hạn (rút tức thì và chịu mất lãi suất). Mức độ thanh khoản này phù hợp với hầu hết các nhu cầu tài chính không quá khẩn cấp.

4. Đầu tư góp vốn và đa dạng hóa

Sức mạnh của quỹ mở nằm ở quy mô. Khi hàng nghìn nhà đầu tư góp vốn chung, tổng số tiền có thể lên đến hàng nghìn tỷ đồng như quy mô của Quỹ DCDS đến thời điểm tháng 11/2025 lên đến 5.000 tỷ đồng. Con số này cho phép quỹ xây dựng một danh mục đầu tư đa dạng rộng khắp, điều mà nhà đầu tư cá nhân với vốn nhỏ khó có thể tự thực hiện.

Một quỹ mở trung bình tại Việt Nam có thể đầu tư vào 30-70 mã cổ phiếu và trái phiếu khác nhau, phân bổ trên nhiều ngành nghề từ ngân hàng, bất động sản, hàng tiêu dùng đến công nghệ. Sự đa dạng này giúp giảm rủi ro tập trung - nếu một vài công ty trong danh mục gặp khó khăn, tác động đến tổng giá trị quỹ sẽ được giảm thiểu nhờ các khoản đầu tư khác.

5. Linh hoạt phương thức đầu tư

Quỹ mở cho phép nhà đầu tư linh hoạt trong cách thức đóng góp vốn. Có thể đầu tư một lần một khoản tiền lớn (Lump Sum), phù hợp với những người có nguồn thu nhập đột xuất như tiền thưởng, bán tài sản. Hoặc có thể chọn đầu tư định kỳ hàng tháng (SIP - Systematic Investment Plan), phù hợp với người có thu nhập ổn định và muốn xây dựng thói quen đầu tư kỷ luật.

Điểm đặc biệt là nhà đầu tư có thể kết hợp cả hai phương thức, hoặc đầu tư thêm bất cứ lúc nào có thêm nguồn vốn mà không bị giới hạn về số lần giao dịch. Mức đầu tư tối thiểu của hầu hết các quỹ tại Việt Nam khá thấp, thường từ 100.000 đến 500.000 đồng, giúp nhiều người có thể bắt đầu đầu tư ngay cả với số vốn khiêm tốn.

6. Quản lý chuyên nghiệp

Mỗi quỹ mở có một đội ngũ chuyên gia làm việc toàn thời gian để quản lý danh mục đầu tư. Người đứng đầu là Giám đốc đầu tư (Fund Manager), chịu trách nhiệm về mọi quyết định đầu tư quan trọng dựa trên phân tích chuyên sâu về thị trường và kinh tế vĩ mô. Họ được hỗ trợ bởi đội ngũ phân tích nghiên cứu các doanh nghiệp, đánh giá cơ hội đầu tư, và đội ngũ giao dịch thực hiện các lệnh mua bán trên thị trường.

Lợi ích của mô hình quản lý chuyên nghiệp này là nhà đầu tư không cần phải tự mình theo dõi thị trường hàng ngày, đọc báo cáo tài chính, hay phân tích biểu đồ. Tất cả công việc này được thực hiện bởi những người có kinh nghiệm và chuyên môn, trong khi nhà đầu tư có thể tập trung vào công việc và cuộc sống của mình.

7. Các loại quỹ mở phổ biến

Tại Việt Nam, hầu hết các quỹ đầu tư chứng khoán đều thuộc loại quỹ mở, chỉ khác nhau về chiến lược và tài sản đầu tư. Quỹ cổ phiếu đầu tư chủ yếu vào cổ phiếu niêm yết, hướng đến tăng trưởng vốn dài hạn nhưng có mức độ rủi ro cao hơn. Quỹ trái phiếu tập trung vào trái phiếu chính phủ và doanh nghiệp, ổn định hơn nhưng lợi nhuận kỳ vọng thấp hơn. Quỹ cân bằng kết hợp cả cổ phiếu và trái phiếu, cố gắng tối ưu hóa giữa tăng trưởng và kiểm soát rủi ro.

Điểm chung của tất cả các loại quỹ này là đều cho phép mua bán linh hoạt theo NAV hàng ngày, không bị ràng buộc về thời gian hay phải giao dịch trên sàn chứng khoán.

So sánh với quỹ đóng

Để hiểu rõ hơn về quỹ mở, cần phân biệt với quỹ đóng. Quỹ đóng có số lượng chứng chỉ cố định, được phát hành một lần duy nhất và sau đó giao dịch trên sàn chứng khoán như cổ phiếu. Giá của quỹ đóng được quyết định bởi cung cầu trên thị trường, có thể cao hơn (premium) hoặc thấp hơn (discount) so với NAV thực tế.

Quỹ mở ngược lại, không giao dịch trên sàn mà giao dịch trực tiếp với công ty quản lý, luôn theo đúng giá NAV. Số lượng chứng chỉ tăng giảm linh động theo nhu cầu của nhà đầu tư. Nhà đầu tư không phải lo lắng về việc tìm người mua hay phải bán với giá chiết khấu do thanh khoản thấp.

Đối tượng phù hợp

Quỹ mở phù hợp với những người mới bắt đầu đầu tư, chưa có nhiều kinh nghiệm về thị trường chứng khoán đồng thời cũng lý tưởng cho người bận rộn với công việc, không có thời gian theo dõi thị trường thường xuyên. Với mức đầu tư tối thiểu thấp, quỹ mở tiếp cận được cả những người có vốn hạn chế nhưng muốn tham gia đầu tư chứng khoán một cách bài bản.

Tuy nhiên, điều kiện quan trọng là phải có tư duy đầu tư trung và dài hạn, ít nhất từ 3-5 năm trở lên. Quỹ mở không phải công cụ để kiếm lời nhanh trong vài tháng. Giá trị quỹ có thể dao động mạnh trong ngắn hạn theo chu kỳ thị trường, và chỉ những ai kiên nhẫn nắm giữ qua các giai đoạn này mới có thể tận dụng được tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Những điểm cần lưu ý

Quỹ mở không đảm bảo lợi nhuận. Giá trị đầu tư có thể tăng hoặc giảm tùy thuộc vào diễn biến thị trường. Điều này khác hoàn toàn với tiết kiệm ngân hàng có lãi suất cố định được cam kết trước.

Nhà đầu tư cần hiểu về các khoản phí liên quan. Công ty quản lý quỹ thu phí quản lý hàng năm (thường 1.2-2% tổng tài sản) để chi trả cho đội ngũ chuyên gia và chi phí vận hành. Một số quỹ có thêm phí giao dịch khi mua hoặc bán, đặc biệt nếu bán trong thời gian ngắn sau khi mua. Bạn có thể tham khảo tại đây để biết về các loại phí liên quan. 

Kết luận

Quỹ mở là công cụ đầu tư được thiết kế với tính linh hoạt cao, cho phép nhà đầu tư tham gia thị trường chứng khoán một cách chuyên nghiệp mà không cần phải tự mình nghiên cứu và giao dịch cho dù với một số vốn rất nhỏ. Với bảy đặc điểm cốt lõi trên, quỹ mở mang đến giải pháp phù hợp cho đa số nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là những người bận rộn với công việc nhưng vẫn muốn tài sản được tăng trưởng bền vững.