Quỹ mở tập hợp vốn từ nhiều nhà đầu tư để đầu tư vào danh mục tài sản theo chiến lược đã công bố. Khi mua chứng chỉ quỹ, bạn sở hữu phần quyền lợi tương ứng trong tài sản của quỹ thông qua số chứng chỉ quỹ nắm giữ. Giá trị khoản đầu tư biến động theo kết quả hoạt động và giá trị các tài sản trong danh mục. Ba nhóm tài sản phổ biến trong quỹ mở gồm tiền gửi & công cụ thị trường tiền tệ, trái phiếu và cổ phiếu.
Tiền gửi và công cụ thị trường tiền tệ
Nhóm này bao gồm tiền gửi ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi và các giấy tờ có giá ngắn hạn. Nguồn thu nhập chủ yếu đến từ lãi suất, với mức biến động thường tương đối thấp. Trong danh mục, nhóm tài sản này giúp quỹ duy trì thanh khoản để đáp ứng nhu cầu bán lại chứng chỉ quỹ và các nghĩa vụ thanh toán. Tuy nhiên, lợi suất thường khiêm tốn hơn so với các tài sản có mức rủi ro cao và chịu ảnh hưởng của mặt bằng lãi suất thị trường.
Trái phiếu
Trái phiếu là công cụ nợ do Chính phủ hoặc doanh nghiệp phát hành để huy động vốn, với nghĩa vụ thanh toán lãi và hoàn trả gốc theo điều kiện phát hành. Quỹ đầu tư vào trái phiếu nhằm tạo nguồn thu nhập từ lãi và góp phần ổn định danh mục. Tuy nhiên, trái phiếu vẫn chịu rủi ro tín dụng khi tổ chức phát hành không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán và rủi ro lãi suất khi lãi suất thị trường tăng khiến giá trái phiếu đang lưu hành thường giảm. Mức độ rủi ro phụ thuộc vào tổ chức phát hành, kỳ hạn và đặc điểm của từng trái phiếu.
Cổ phiếu
Cổ phiếu đại diện cho quyền sở hữu một phần doanh nghiệp. Quỹ đầu tư vào cổ phiếu nhằm tìm kiếm tăng trưởng vốn từ kết quả kinh doanh và triển vọng phát triển của doanh nghiệp, đồng thời có thể nhận cổ tức. Đây là nhóm tài sản có tiềm năng tăng trưởng cao trong dài hạn nhưng cũng chịu biến động lớn từ thị trường. Việc phân bổ vào nhiều cổ phiếu giúp giảm rủi ro phụ thuộc vào một doanh nghiệp riêng lẻ, song không loại bỏ được rủi ro thị trường.
Vì sao mỗi quỹ mở có mức rủi ro khác nhau?
Dù cùng là chứng chỉ quỹ mở, mỗi quỹ có đặc điểm rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng khác nhau, tùy thuộc vào chiến lược và tỷ trọng phân bổ tài sản.
Quỹ trái phiếu như DCBF hay DCIP chủ yếu đầu tư vào công cụ nợ và các tài sản thu nhập cố định, hướng đến nguồn thu nhập tương đối ổn định nhưng vẫn chịu rủi ro tín dụng và lãi suất. Quỹ cổ phiếu như DCDS tập trung vào cổ phiếu doanh nghiệp để tìm kiếm tăng trưởng dài hạn, đi kèm mức biến động lớn hơn. Trong khi đó, quỹ cân bằng DCBA kết hợp cổ phiếu và trái phiếu nhằm hài hòa giữa tăng trưởng và kiểm soát rủi ro.
Không phải quỹ mở nào cũng đầu tư vào cả ba nhóm tài sản. Cơ cấu danh mục có thể thay đổi theo điều kiện thị trường nhưng phải tuân thủ chính sách và giới hạn đầu tư của từng quỹ.
Hiểu danh mục là bước đầu để đánh giá một quỹ
Hiểu quỹ đang nắm giữ những tài sản nào giúp nhà đầu tư nhận diện nguồn tạo ra lợi nhuận và những rủi ro có thể ảnh hưởng đến khoản đầu tư. Chính sách và giới hạn đầu tư được công bố trong Bản cáo bạch, Điều lệ quỹ; còn cơ cấu danh mục thực tế được cập nhật thông qua các báo cáo định kỳ.